Zmiany w prawie konsumenckim – jak będzie od 25.12.2014 r.?

By Grudzień 25, 2014 artykuły No Comments
Shopping trolley on button of computer keyboard

     Dość nietypowo, bo w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia (25.12.2014 r.) wchodzi w życie Ustawa z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r. Nr 827, dalej jako: UPK), która istotnie modyfikuje i rozszerza prawa konsumentów w relacjach z przedsiębiorcami.
Co się zmienia, co zyskuje konsument? Czy przedsiębiorcy będą ponosić większe koszty reklamacji i zwrotów niż dotychczas?


Powyższa ustawa stanowi implementację do polskiego porządku prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/83/UE w sprawie praw konsumenta. UPK nadto porządkuje system ochrony praw konsumenta, do tej pory „rozsiany” po licznych ustawach i przez to dość nieczytelny dla przeciętnego uczestnika obrotu prawnego.
Przepisy z ustaw szczegółowych dotyczące rękojmi przeniesiono powrotnie do Kodeksu cywilnego łącząc je z przepisami dotyczącymi umowy sprzedaży. Pozostałe przepisy dotyczące zagadnień konsumenckich aktualnie są kompleksowo uregulowane w UPK. Takie rozwiązanie, postulowane od lat, jest korzystne zarówno dla konsumentów, jak i dla przedsiębiorców. Sprzedawcy nie będą już musieli rozdzielać reżimów sprzedaży na konsumencki i pozakonsumencki (gdy nabywcą nie jest konsument). Konsumenci z kolei będą mieli łatwiejszy dostęp do przepisów, które ich dotyczą.

Co się zmienia, co zyskuje konsument?
Konsumenci zyskują rozszerzone prawo do informacji o samej transakcji, jej kosztach i towarze jeszcze przed jej zawarciem. Co istotne, dotyczy to, nie jak do tej pory, sprzedaży na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa, lecz również sprzedaży tradycyjnej w sklepach stacjonarnych. W założeniu takie rozwiązanie ma prowadzić do bardziej świadomych decyzji konsumenta co do zakupu danego towaru.
USK wydłuża nadto termin możliwości skorzystania przez konsumenta z prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa. Do tej pory od momentu otrzymania zamówionego towaru można było go odesłać i żądać zwrotu pieniędzy w ciągu 10 dni. USK wydłuża ten termin do dni 14-tu. Co więcej, jeśli przedsiębiorca nie wypełni swoich obowiązków informacyjnych (nie poinformuje konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy bez podania przyczyn), to wówczas konsument będzie mógł odstąpić od umowy nawet do roku od momentu upływu podstawowego okresu 14 dni. Przedsiębiorca nie wypełniając obowiązków ustawowych względem z założenia mniej świadomego konsumenta, naraża się zatem na ryzyko otrzymania zwrotu towaru nawet ponad rok od wysyłki czy przekazania konsumentowi towaru.

Wada towaru – tylko jedna naprawa
USK modyfikuje w istotny sposób uprawnienia konsumenta w przypadku stwierdzenia w okresie rękojmi wad towaru. Do tej pory przepisy ustawy o sprzedaży konsumenckiej akceptowały raczej trwałość stosunku umownego sprzedaży w istocie ograniczały prawo konsumenta do rezygnacji z zakupu w przypadku stwierdzenia wady towaru. Aktualnie natomiast konsument ma prawo od razu odstąpić od umowy i żądać zwrotu pieniędzy. Przedsiębiorca może jednak zareagować szybko na reklamację i wymienić towar na nowy lub naprawić bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta. Wówczas umowa sprzedaży dalej trwa i odstąpienie przez konsumenta jest nieskuteczne. Z prawa do naprawa lub wymiany przedsiębiorca będzie mógł skorzystać tylko raz. Jeśli naprawiony lub wymieniony towar ponownie okaże się wadliwy, wówczas już prawo konsumenta do odstąpienia od umowy i żądanie zwrotu pieniędzy będą bezwarunkowe. Przedsiębiorca będzie musiał spełnić żądanie konsumenta.
Bez zmiany pozostaje zasada braku możliwości odstąpienia od umowy przez konsumenta, gdy wada towaru jest nieistotna. Wówczas można żądać „jedynie” naprawy, wymiany lub obniżenia ceny.
Kolejnym rozwiązaniem korzystnym dla konsumenta jest położenie przez USK nacisku na to, że to konsument ma prawo decydować o tym, czy lepszym dla niego rozwiązaniem jest naprawa, czy też wymian towaru na nowy.

Czy przedsiębiorcy powinni się bać? Co zyskują?
Nowe przepisy z pewnością wprowadzają rozwiązania prawne bardziej absorbujące dla sprzedawców. Przewiduje się, że  mogą wzrosnąć koszty obsługi reklamacji i zwrotów, co ostatecznie odbije się na konsumentach w ten sposób, że wzrostowi ulegną ceny towarów.
Przedsiębiorcy zajmujący się sprzedażą na odległość przez dłuższy okres będą musieli tolerować stan niepewności co do tego, czy konsument odstąpi od umowy i zwróci towar (z 10 do 14 dni od daty dostarczenia towaru, czyli w praktyce nawet kilka tygodni – biorąc pod uwagę czas transportu przesyłki). Większy nacisk będzie musiał zostać położony na niewadliwość towaru tak, aby nie narażać się na reklamacje sprowadzające się do odstąpienia od umowy i żądania zwrotu pieniędzy.
Praktyka pokaże, w którą stronę pójdzie obrót.
Warto podkreślić, że USK rozszerzając uprawnienia konsumentów, próbuje zadbać również o interes przedsiębiorcy- sprzedawcy. Wprowadzone zostały bowiem przepisy stanowiące novum w polskim porządku prawnym i kształtujące uprawnienia sprzedawcy w „łańcuchu” sprzedaży wobec dostawców. Sprzedawca, który poniósł koszty reklamacji, będzie mógł dochodzić zwrotu tych kosztów od tego podmiotu w „łańcuchu” sprzedaży, który zawinił i spowodował wadliwość towaru. Będzie to mógł być zarówno bezpośrednio dostawca sprzedawcy (np. hurtownia), bądź też podmiot, który dostarcza towar do hurtowni

Gwarancja
Ustawodawca wprowadził również nowe rozwiązania dotyczące gwarancji za towar. Często bywa tak, że w reklamach i marketingu sprzedawcy promują się tym, że ich towary objęte są gwarancją, po czym jednak konsument ma problem z uzyskaniem dokumentu gwarancyjnego. Nowe przepisy regulują tą kwestię. Aktualnie, po nowelizacji, należy przyjąć, że jeśli istnieją wątpliwości dotyczące treści gwarancji (oświadczenia gwarancyjnego), to w takim przypadku konsumentowi przysługują rozwiązania przewidziane przez przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące gwarancji przy sprzedaży.

      Zupełnie nowym rozwiązaniem dotyczącym gwarancji jest wachlarz uprawnień gwarancyjnych, do którego dołożono możliwość zobowiązania się gwaranta do zwrotu zapłaconej ceny towaru.

Przepisy przejściowe – co ze sprzedażą przed 25.12.2014 r.?
  Zgodnie z art. 51 UPK, do umów zawartych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że cały handel przedświąteczny, w tym oczywiście sprzedaż wysyłkowa, objęta jest regulacjami dotychczasowymi, co dotyczy zarówno prawa do odstąpienia od umowy bez podania przyczyn, zasad reklamacji, jak i terminów ustawowych. Przedsiębiorcy zatem jeszcze przez pewien czas będą musieli zwracać uwagę i stosować oba porządki prawne – przed 25 grudnia 2014 roku oraz od tej daty.

Leave a Reply

Your email address will not be published.